Tom Zé

Slušamo numeru: A Felicidade

Tom Ze
Tom Ze

Ovaj neortodoksniji kompozitor, multi-instrumentalista i stihopisac rođen je 1936. u Bahiji (Brazil /zastava/). Kao mladić je pokazao interesovanje za koko Jackson do Pandeiroa, forro od Luiz Gonzaga, lokalni folklor i tradicionalne afro-brazilske samba de rode. Još kao nesolidan student, oko 1950. pokazivao je buntovničku prirodu kada se u Salvadoru pridružio CPC-u (Centru za popularnu kulturu) - organizaciji koja je pružala kulturni otpor diktatorskim i represivnim režimima.

Zahuktao je karijeru u cvatu tropikalije i sa njenim sjajnim zvezdama: Kaetano Velosom, Žil Žilbertom, Gal Kostom i Marijom Betanijom. Sa njima je vrlo aktivno učestvovao u kulminaciji ovog disidentskog muzičkog pokreta 1960-ih, putem koncerta, mjuzikla i pozorišnih predstava. 1965 je sa još par umetnika privukao pažnju izdavača RCA. Te ključne i plodonosne godine je debitovao sa hit singlom Maria do Colégio da Bahia, a numera Parque Industrial je izdata na manifest-albumu pokreta Tropicália i osvojio par uticajnih nagrada. 1969 nastupao je u Riju i São Paolu na zajedničkom šou sa Gal Costom. 1971 je otvorio muzički kurs u São Paolu i potom naredne godine izdao svoj prvi LP Tom Zé (Continental).

Uvek ekcentrik

Svo to vreme, Ze je zbog svog sebi svojstvenog (eksperimentalnog, ironičnog i erudicijskog) pristupa muzici i stvaralaštvu postaje generalno nezanimljiv masovnoj publici. To je bio osnovni razlog što je, nakon tropikalije i par albuma 1960-ih, naredne dve decenije nestao sa scene. Vratio se u rodni grad i dve decenije radio na benzijskoj pumpi, sve do iznenadnog preporoda 1990. Zahvaljujući kreativnim i sposobnim rukama David Byrnea, koji ga je otkrio i re-angažovao na svoj etiketi Luaca Bop. Od tada pa do poslednjeg izdanja 2012. izdao je dosta albuma, išao na turneje, pojavljivao se na kompilacijama, radio filmsku muziku, itd.